Een hypotheek is in feite een lening. Als pensioenfonds lenen we geld uit aan huiseigenaren. Daarvoor krijgen we rente. Nederlandse hypotheken zijn voor ABP aantrekkelijk omdat ze over het algemeen langdurige en relatief voorspelbare inkomsten opleveren.

Bovendien blijkt in de praktijk dat Nederlandse huishoudens hun hypotheek vrijwel altijd terugbetalen. “Een kenmerk van Nederlandse hypotheken is dat ze doorgaans een aantrekkelijk rendement opleveren tegen een relatief beperkt risico”, zegt Knaap. “Het gebeurt bijna nooit dat een Nederlander zijn hypotheek niet terugbetaalt. Ook internationaal gezien scoren Nederlanders goed op het afbetalen van hun hypotheek.”

De rente die ABP ontvangt op hypotheken is ook om een andere reden belangrijk. ABP gebruikt een deel van het rendement om de gevolgen van veranderingen in de rente op te vangen. Als de rente daalt, is er meer geld nodig om later hetzelfde pensioen te kunnen betalen. Als de rente stijgt, is er juist minder geld nodig. Daarom beleggen we een deel van het pensioenvermogen in rentegevoelige beleggingen die in waarde kunnen stijgen als de rente daalt. Zo helpen deze beleggingen om de gevolgen van renteveranderingen voor je pensioen op te vangen.

Hypotheken kunnen daaraan bijdragen, omdat de waarde ervan mede wordt beïnvloed door veranderingen in de rente. “Hypotheken worden over het algemeen meer waard als de rente daalt”, zegt Knaap.

Daarnaast leveren hypotheken extra rendement op. Tegenover de risico’s van hypotheken staat namelijk een extra vergoeding: de risicopremie. Simpel gezegd krijgt een belegger extra rendement als vergoeding voor het risico dat bij een belegging hoort. In dit geval is het risico vooral dat we flexibiliteit opgeven doordat we ons geld voor een lange periode vastleggen.

“Op hypotheken kun je een risicopremie verdienen van ongeveer één procentpunt in vergelijking met risicoloze leningen zoals staatsobligaties. Dat is heel veel”, zegt Knaap.

Voor ABP is die vergoeding interessant. Als langetermijnbelegger hoeft het pensioenfonds hypotheken niet tussentijds te verkopen en kan het de rente-inkomsten voor langere tijd ontvangen. Dat past goed bij een pensioenfonds, omdat het geld voor een lange periode kan beleggen. Daardoor kan ABP de hypotheek in principe aanhouden en gedurende die periode de rente ontvangen.

Als de rente stijgt, worden bestaande obligaties en andere leningen zoals hypotheken minder waard. Dat ziet eruit als een verlies. Die daling komt doordat nieuwe obligaties dan een hogere rente bieden. Bestaande obligaties met een lagere rente worden daardoor minder waard.

Tegelijkertijd is er bij een hogere rente minder geld nodig om in de toekomst hetzelfde pensioen te kunnen betalen. Het geld dat nu beschikbaar is, kan door de hogere rente namelijk sneller groeien.

Hoewel sommige beleggingen minder waard worden, kan een hogere rente dus gunstig zijn voor de financiële positie van een pensioenfonds. Dat vergroot de financiële ruimte om pensioenen op peil te houden of, als de omstandigheden dat toelaten, te verhogen.