Onze experts nemen u mee: bedrijven en landen op sanctielijsten

1 juli 2026

Soms komt het voor dat een bedrijf waar ABP in belegt op een internationale sanctielijst komt te staan. Wat er dan gebeurt en wat dat betekent voor deze beleggingen, vertelt compliance officer Emiel Trompetter van APG.

Wat zijn sanctielijsten?

“Een sanctielijst is een officieel overzicht van landen, organisaties, bedrijven of personen die volgens de internationale gemeenschap handelen in strijd met geldende afspraken en regels. Het opnemen op zo’n lijst betekent dat er beperkende maatregelen (sancties) van toepassing zijn. Sancties zijn bedoeld om ongewenst gedrag tegen te gaan en naleving van internationale normen af te dwingen.”

“Deze maatregelen kunnen verschillende vormen hebben. Zo kunnen personen bijvoorbeeld te maken krijgen met een reisverbod of het bevriezen van hun bankrekeningen. Bedrijven kunnen worden beperkt in hun mogelijkheden om internationaal zaken te doen. Soms worden financiële tegoeden van overheden of regimes geblokkeerd. Als het gaat om beleggen en investeren dan kan een sanctie betekenen dat het verboden is om te handelen in aandelen van bepaalde bedrijven of om leningen te verstrekken aan specifieke landen.”

“Het niet naleven van sancties kan leiden tot sancties op nationaal niveau, zoals boetes of andere juridische maatregelen. Bij ernstige of opzettelijke overtredingen kunnen zelfs strafrechtelijke gevolgen, waaronder een gevangenisstraf, worden opgelegd.”

“Sanctielijsten worden meestal vastgesteld in internationaal verband, bijvoorbeeld door de Verenigde Naties (VN) en de Europese Unie (EU). Er bestaan verschillende typen sanctielijsten. Zo zijn er lijsten waarop bedrijven staan die betrokken zijn bij de productie van internationaal verboden wapens, zoals clustermunitie, antipersoonsmijnen of chemische wapens. Daarnaast zijn er sanctielijsten gericht op landen. Een voorbeeld hiervan is Rusland, dat op sanctielijsten is geplaatst naar aanleiding van de inval in Oekraïne in 2022.”

Aan welke lijsten houden we ons?

“We houden ons aan de lijsten van de VN, Verenigde Staten (VS), het Verenigd Koninkrijk (VK), de Nederlandse sanctielijst en die van de Europese Unie. In de praktijk zie je dat de EU de VN-lijsten vaak overneemt. Omdat het VK en de VS een belangrijke rol spelen op de financiële markten - en we een kantoor hebben in de VS - houden we ons ook aan hun lijsten.”

Wat doen we als een land of bedrijf op een sanctielijst komt?

“Als een land of bedrijf op een lijst komt, wordt dat vaak vooraf aangekondigd. Dat geeft ons de tijd om te controleren of wij in het land of bedrijf belegd zijn. Als dat nog is toegestaan, dan proberen we die belegging van de hand te doen. Niet alleen omdat we hiertoe soms verplicht zijn, maar ook omdat de waarde van deze beleggingen en de mogelijkheden om te verkopen veranderen door de sancties. We willen zoveel mogelijk voorkomen dat we eigenlijk niets meer kunnen met een belegging.”

“Lukt verkopen niet en wordt de lijst van kracht, dan mag je vaak zo’n belegging nog wel bezitten, maar er niet meer in handelen. Op dat moment vermelden we die belegging daarom niet meer in ons financieel overzicht. Dit doen we om te voorkomen dat het lijkt alsof we meer vermogen hebben dan in werkelijkheid het geval is. De belegging is er nog wel, maar we kunnen er op dat moment geen geld meer voor krijgen.”

Beleggen in de vernieuwde pensioenregeling?

Lees alles over de nieuwe regels voor pensioen op deze pagina's

Ook interessant voor u