Wat vindt ABP van … de doorsneesystematiek?

Bijna alle pensioenfondsen in Nederland hanteren de doorsneesystematiek: alle deelnemers in een pensioenfonds betalen dezelfde premie en krijgen daar een zelfde pensioenopbouw voor terug, ongeacht leeftijd of geslacht. Maar er is discussie over of deze systematiek nog past bij de tijd waarin we leven. De doorsneesystematiek zou namelijk oneerlijk zijn voor jongere deelnemers. Het kabinet pleit voor afschaffing. ABP ook, als dit zorgvuldig gebeurt en leidt tot een beter pensioen.

Wat houdt de doorsneesystematiek in?

De gedachte achter de doorsneesystematiek is dat alle deelnemers in een pensioenfonds gelijk behandeld worden. Ze betalen allemaal hetzelfde percentage pensioenpremie, de doorsneepremie. En ze bouwen allemaal hetzelfde percentage pensioen op, de doorsneeopbouw. Er wordt geen onderscheid gemaakt in leeftijd, geslacht of inkomensniveau. De systematiek is verplicht voor bedrijfstakpensioenfondsen, zoals ABP.

Discussie

De doorsneesystematiek is een goed voorbeeld van solidariteit, die past bij de pensioenovereenkomst van ABP. Toch is er discussie gaande in de pensioensector: is deze systematiek wel eerlijk?

Jongere deelnemers vs. oudere deelnemers
De kosten van pensioenopbouw zijn voor een jongere deelnemer lager dan voor een oudere deelnemer. Als bijvoorbeeld een 25-jarige deelnemer een euro inlegt, krijgt hij daar meer voor terug dan wanneer een 65-jarige deelnemer een euro inlegt. De euro van de 25-jarige rendeert namelijk langer dan de euro van de 65-jarige deelnemer. Hierdoor betalen jongeren (en hun werkgever) in de praktijk mee aan de pensioenopbouw van oudere deelnemers. Dat is niet erg, want de jongere deelnemer wordt vanzelf een oudere deelnemer en ontvangt straks compensatie van de generatie die dan jong zijn. De doorsneesystematiek is dus in feite een vorm van solidariteit in de pensioenovereenkomst van ABP.

De systematiek heeft altijd goed gewerkt, omdat de meeste deelnemers lang bij hetzelfde bedrijf of in dezelfde bedrijfstak bleven werken. Maar dat is tegenwoordig niet altijd meer het geval. Als werknemers besluiten om halverwege hun loopbaan zelfstandig ondernemer te worden, hebben ze in hun ‘jongere jaren’ samen met hun werkgever teveel betaald voor hun opgebouwde pensioen.

Wat komt ervoor in de plaats?

De pensioensector is het er grotendeels over eens: de doorsneesystematiek moet afgeschaft worden. Ook staatssecretaris Klijnsma geeft in de Perspectiefnota Toekomst Pensioenstelsel aan dat het kabinet de doorsneesystematiek wil afschaffen.

De systematiek heeft dus zijn beste tijd gehad, maar wat komt ervoor in de plaats? Staatssecretaris Klijnsma kiest in de Perspectiefnota voor leeftijdsonafhankelijke premies in combinatie met leeftijdsafhankelijke pensioenopbouw. Alle deelnemers in een pensioenfonds betalen dan dezelfde premie, maar de pensioenopbouw is hoger voor jongere deelnemers dan voor oudere deelnemers omdat de premie voor jongere deelnemers langer kan renderen.

Overgang

Ook staatssecretaris Klijnsma pleit dus voor een overgang op een nieuwe manier van pensioenopbouw. De gevolgen van de overgang moeten zorgvuldig bekeken worden. Het is belangrijk dat de voor- en nadelen over de verschillende groepen deelnemers verdeeld worden. Belangrijke vraag daarbij is: hoe lang moet de overgangsperiode duren opdat de overgang evenwichtig en tegen acceptabele kosten kan plaatsvinden?

ABP denkt mee

ABP denkt mee over de toekomst van de huidige pensioenovereenkomst. We vinden dat het belangrijkste aspect van de huidige overeenkomst, risicodeling, behouden moet blijven. Dit voorkomt pech- en gelukgeneraties. Daarnaast vindt ABP dat er meer maatwerk en keuzevrijheid moet komen.

En de doorsneesystematiek? Het afschaffen is volgens ABP geen doel op zich, maar een middel om de pensioenovereenkomst te verbeteren. De doorsneesystematiek past niet goed in een nieuwe pensioenovereenkomst met meer maatwerk en keuzevrijheid. Omdat op dit moment de doorsneesystematiek verplicht is voor bedrijfstakpensioenfondsen, zoals ABP, zal er dus een wetswijziging moeten komen. Klijnsma: 'Er is een sterke samenhang tussen de afschaffing van de doorsneesystematiek en de nieuwe te ontwikkelen pensioenovereenkomst.'

Staatssecretaris Klijnsma heeft aangegeven dat de vervolgroute gericht is om in 2020 te starten met de afschaffing van de doorsneesystematiek en het mogelijk maken van meer maatwerk en keuzevrijheid.
ABP wil niet wachten tot 2020. We zien het als onze verantwoordelijkheid om tegemoet te komen aan de oproep naar meer maatwerk en keuzemogelijkheden. Dat doen we nu al door meer inzicht te geven in de persoonlijke situatie van onze deelnemers. Zo kan een deelnemer in MijnABP precies zien hoeveel pensioen hij heeft opgebouwd en wat hij kan verwachten als hij met pensioen gaat. Ook kan hij al concrete keuzes maken over bijvoorbeeld wanneer hij met pensioen gaat.

Meer informatie