‘Dat bemoedigende knikje kunnen geven: dat mis ik wel’

Universitair docent en onderzoeker Roger Otten over werken tijdens de coronacrisis

Het coronavirus heeft een enorme impact op alle Nederlanders, maar zeker ook op onze ABP-deelnemers, die cruciale beroepen uitoefenen om de maatschappij draaiende te houden. Hoe passen onze docenten, politieagenten en brandweerlieden zich aan om in deze crisistijd zo goed mogelijk hun werk te blijven doen? We geven hen de komende weken het woord.

Aflevering 5: Roger Otten, universitair docent en onderzoeker aan de Universiteit Maastricht 

‘Op een gegeven moment word je ook wel wat melig van al die online calls en probeer je eens wat uit’, begint Roger Otten ons gesprek in Microsoft Teams. En dan, over zijn schouders wijzend: ‘Deze vond ik wel zo toepasselijk.’ Achter hem in het gespreksvenster doet een getekend klaslokaal dienst als achtergrond. Het gekunstelde klasdecor mag er dan wat cartoonesk uitzien, het zegt wél iets over het werk als docent tijdens deze crisis.

#wijzijnopen

In de bijna 25 jaar dat Otten is aangesloten bij de Universiteit Maastricht, waar hij beleggingsleer doceert, is dit de eerste keer dat werkelijk alles online moet. ‘Laat ik vooropstellen dat mijn respect nu vooral uitgaat naar de écht essentiële beroepen, zoals in de zorg en bij de politie en brandweer. Maar op de universiteit kennen we nu natuurlijk ook onze uitdagingen. Dat weerhoudt ons er overigens niet van om onze studenten te geven waar ze recht op hebben: goed onderwijs’, zegt Otten. Hij noemt ook de inspanningen van Rianne Letschert, rector van Universiteit Maastricht. Onder de hashtag #wijzijnopen laat ze al sinds het begin van de crisis geen misverstanden bestaan over de kerntaak van de universiteit.

Non-verbale communicatie

De uitdagingen waar Otten het over heeft? Die zitten voornamelijk in de beperkingen van het online lesgeven. ‘Ik ben iemand van de non-verbale communicatie. Daar maak ik normaal gesproken veel gebruik van tijdens colleges. Bijvoorbeeld om minder assertieve studenten een steuntje in de rug te geven, of door studenten subtiel een bemoedigend knikje te geven. Dat kan nu niet, en dat mis ik wel.’ 

Concentreren en spieken

En dan is er het spieken. ‘Dat is ook wel een uitdaging.’ Vooral bij tentamens komt het nogal eens voor dat er een tweede scherm wordt gebruikt of een boek erbij wordt gepakt. Hoe daarmee om te gaan? ‘Bij een mondeling tentamen, bijvoorbeeld via Zoom, vraag ik studenten snel te antwoorden. Of ik vraag ze eens in de paar minuten even met hun camera door de kamer te gaan, zodat ik zeker weet dat ze geen andere ‘hulpmiddelen’ gebruiken. Echt optimaal is het niet, maar ik vind ook dat je gewoon vertrouwen moet hebben in je studenten.’ De andere uitdaging? Concentratie. Of ja: het gebrek daaraan. ‘Een online college van twee uur is gewoon lastig vol te houden voor studenten.’

Van bijles tot boodschappen

Maar Otten ziet ook veel mooie ontwikkelingen. ‘Studenten die scholieren bijles geven of die boodschappen doen voor hun oudere buren. Ook vanuit de universiteit starten bijzondere initiatieven. Zo is er een crowdfundingactie opgezet om studenten uit het buitenland, die door de crisis in geldproblemen komen, te ondersteunen.’ Daarnaast neemt de universiteit volop deel aan de strijd tegen corona. ‘Collega’s van de medische faculteit zijn bijvoorbeeld bezig met voorspelmodellen om snel te kijken wie ziek wordt en hulp moet krijgen. Ook helpen we ondernemers bij de ontwikkeling van mondkapjes. Bijvoorbeeld door het adviseren over de eisen waar de kapjes aan moeten voldoen. Mooie samenwerkingsverbanden, die je trouwens overal ter wereld ziet ontstaan.’

Het echte werk

Het went, de situatie. Maar ideaal is het niet. Otten: ‘Heel fijn dat we al die online communicatiemiddelen tot onze beschikking hebben. En daar komen we ver mee.’ Maar het liefst ziet Otten de situatie weer snel normaliseren. ‘Want eerlijk is eerlijk: online educatie haalt het nooit bij het echte werk.’

Tussen theorie en praktijk

Naast zijn werk aan de Universiteit Maastricht is Roger Otten sinds 2017 ook werkzaam als senior beleidsadviseur beleggingen bij ABP. ‘Op deze manier kan ik theorie en praktijk heel goed combineren. Dat heeft echt meerwaarde voor studenten. Het maakt de lesstof meer tastbaar en ik kan studenten laten zien wat echt relevant is voor hun latere werk.’

30-04-2020

Hulp nodig?