Wat regelt de veiligheidsregio tijdens de opvang van Oekraïense vluchtelingen?

Veiligheidsregio IJsselland: van crisis naar crisis
19 mei 2022
Van de coronacrisis rolde de veiligheidsregio in de Oekraïnecrisis. Wij spreken drie medewerkers van de veiligheidsregio. Wat komt er allemaal bij de opvang van vluchtelingen kijken? Hoe gaan ze om met de werkdruk? En hoe kunnen wij Oekraïners helpen?
De eerste signalen van de oorlogsdreiging in Oekraïne bereikten de veiligheidsregio anderhalve week voordat de oorlog uitbrak. Op dat moment kregen zij de opdracht om allerlei veiligheidsplannen op orde te maken. Plannen over cyberdreiging, tekort aan gas, voedselschaarste, niet genoeg veilig drinkwater en maatschappelijke onrust. Lizette Tijink, operationeel leider vertelt: “De veiligheidsplannen liggen er al grotendeels, maar de laatste 5%, die moesten wij nog aanvullen en actualiseren.”

Vluchtelingenstroom

Na de Russische inval op 24 februari wordt al snel duidelijk dat er een vluchtelingenstroom op gang komt. De opgave is groot: met spoed opvanglocaties regelen. “Vroeger regelden we alleen bed-bad-brood, tegenwoordig is daar bite van wifigebruik bijgekomen. Vluchtelingen hebben ook wifi nodig, zodat ze contact met hun familie kunnen houden. En sommigen werken digitaal voor hun Oekraïense werkgever vanuit Nederland”, zegt Karin Cornelissen, programmadirecteur.
 
Het beeld van veldbedjes in een sporthal is alleen bedoeld voor korte crisisopvang van 1 week. De veiligheidsregio regelt humane opvanglocaties waar vluchtelingen langer dan 6 maanden kunnen blijven. De regio IJsselland regelde voor 2.000 Oekraïners een opvangplek in vakantieparken, hotels of leegstaande kantoorlocaties. De voormalige kantoorlocaties worden omgebouwd tot tijdelijke huisvestigingsplekken. “Deze plekken worden verbouwd en er komen meubelen. Op dit moment is er een grote vraag naar bedden. Bij het Rode Kruis en bij IKEA zijn de bedden op”, zegt Lizette Tijink.
 
En 700 vluchtelingen vinden opvang bij particulieren. “Iedereen doet zijn stinkende best om een bijdrage te leveren”, ziet Karin Cornelissen.
 
Vertaling tekst spandoek in beeld: Welkom in Deventer. We zijn blij met uw komst en kijken ernaar uit om met u kennis te maken.

Regelwerk

Veiligheidsregio IJsselland biedt ze structuur aan en pakt taken regionaal op. “Zo adviseren en faciliteren wij 11 gemeenten over thema’s als opvang, onderwijs, werk en zorg. Op deze manier hoeven zij niet allemaal na te denken over dezelfde thema’s. Het echte werk doen de gemeenten, ze schrijven Oekraïners in en zorgen dat zij een BSN-nummer en leefgeld krijgen”, vertelt Lizette Tijink.
 
Karin Cornelissen: “Als er crisis is dan moeten we snel stappen zetten. We proberen generieke regelingen zo snel mogelijk uit te voeren. Een goed voorbeeld is de zorg. Er kwamen Oekraïners met suikerziekte aan terwijl hun insuline op was. Dan kun je niet discussies hebben over waar diegene verzekerd is. Er moet insuline komen. Dit soort vraagstukken proberen we zo snel mogelijk op te lossen.”

De druk van altijd aanstaan

Van de coronacrisis heeft de Veiligheidsregio IJsselland geleerd. Telkens leek het einde van de crisis in zicht. Daarom huurden zowel de veiligheidsregio als de gemeenten niet snel extra medewerkers in. Terwijl naast de reguliere werkzaamheden het extra werk zich opstapelde. Zo bleef twee jaar lang de werkdruk hoog. 
 
Bianca de Greef, strategisch communicatieadviseur: “Nu gaan we ervan uit dat de crisis langer duurt. Daar bereiden we ons dan ook op voor als organisatie. We willen voorkomen dat medewerkers te lang aanstaan en dat de werkdruk hen te veel wordt. Daarom is het belangrijk dat de organisaties in de gaten houden of het goed gaat met hun medewerkers. Daar is steeds meer aandacht voor.” 
 
Lizette Tijink vult aan: “De corona- en vluchtelingencrisis doen wat met medewerkers. Het gaat ons aan het hart. We willen zorgen voor anderen.”

Open staan voor een ander

Naast de taalverschillen zijn er ook cultuurverschillen tussen Nederlanders en Oekraïners. Zo is de gezondheidszorg daar heel anders geregeld. Als iemand in Oekraïne ziek is, gaat die persoon naar een specialist in het ziekenhuis. In Nederland hebben we een doorverwijzing van de huisarts naar het ziekenhuis nodig. 
 
“Zo zijn er allerlei verschillen die tot onbegrip kunnen leiden. Ik hoop dat we als Nederlanders nieuwsgierig blijven naar de ander. En met een open blik naar anderen blijven kijken en luisteren. Of het nu gaat om de opvang van Oekraïners of vluchtelingen uit andere landen. Oordeel niet te snel als iets anders of raar lijkt”, besluit Karin Cornelissen.

Oekraïners helpen

Iedereen die Oekraïners wil helpen, kan bijdragen. Dat kan iets kleins zijn door spullen te verzamelen. Of een paar uur helpen met het in elkaar schroeven van bedden. In elke regio is er behoefte aan andere soorten hulp. “Als je wil helpen, neem dan contact op met het Rode Kruis in jouw regio. Zij zijn van oudsher een vrijwilligersorganisatie en weten goed wat precies waar en wanneer nodig is”, benadrukt Lizette Tijink.